| |
|
TẠI SAO CON BẠN
CẦN ĐƯỢC THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM SÀNG LỌC SƠ SINH SAU KHI SINH? |
| |
|
 |
|
Bé đang được thực
hiện sàng lọc sơ sinh tại |
|
Bệnh Viện Phụ Sản
Quốc Tế Sài Gòn |
| Sàng lọc sơ sinh là gì? |
|
Sàng lọc sơ sinh là chương trình thực
hiện xét nghiệm thường qui cho tất cả trẻ sơ sinh nhằm phát
hiện sớm các bệnh lý nội tiết và chuyển hóa ảnh hưởng đến sự
phát triển thể chất và tâm thần của trẻ. Các bệnh lý này
thường rất khó phát hiện trên lâm sàng khi trẻ mới sanh, do
đó cần phải thực hiện xét nghiệm sàng lọc để phát hiện. Các
bệnh lý này cần phải phát hiện sớm và điều trị ngay trong
vài tuần đầu sau sanh, bé mới phục hồi và phát triển bình
thường. |
| |
| Mục đích của chương trình Sàng lọc sơ sinh là gì? |
|
Nhằm phát hiện, chẩn đoán và điều trị sớm
bệnh lý được sàng lọc giúp các bé bị bệnh phát triển khỏe
mạnh bình thường, nâng cao chất lượng dân số Việt Nam. |
| |
| Thực hiện xét nghiệm sàng lọc sơ sinh cho bé như thế nào? |
|
Các bé sơ sinh sau 48 giờ tuổi sẽ được Bác
sĩ lấy 2 giọt máu
ở gót chân nhỏ lên giấy thấm máu để khô và thực hiện xét
nghiệm. |
|
Thời gian tốt nhất để lấy máu làm xét nghiệm sàng lọc sơ
sinh cho bé là từ 2 - 7 ngày tuổi. Kết quả xét nghiệm sẽ có
trong vòng 24 - 48 giờ sau. |
|
Những trường hợp bé mắc bệnh, chúng tôi sẽ mời Cha mẹ bé
đến tham vấn để biết rõ bệnh lý và các bước tiếp theo để
chẩn đoán, điều trị hoặc phòng ngừa. |
| |
| Chương trình sàng lọc sơ sinh trên thế giới như thế nào? |
|
Chương trình Sàng lọc sơ sinh được bắt đầu ở Mỹ từ năm
1960 do bác sĩ Robert Guthrie và nhóm bác sĩ nhi và sản khoa
khởi xướng |
|
Ở Châu Âu, từ năm 1970 sàng lọc sơ sinh
trở thành chương trình Quốc gia để phát hiện 6-8 bệnh lý rối
loạn chuyển hóa và di truyền. Đến nay có nước đã thực hiện
được sàng lọc sơ sinh 20 loại bệnh lý. |
|
Ở Châu Á, nước đâu tiên là Nhật Bản thực
hiện chương trình sàng lọc sơ sinh từ năm 1965 đến nay gần
như 100% trẻ sơ sinh được sàng lọc sơ sinh 5 loại bệnh lý
bẩm sinh. Đài Loan đến nay đã thực hiện sàng lọc sơ sinh
được 11 loại bệnh lý. Chương trình sàng lọc sơ sinh đã nhanh
chóng trở thành chương trình quốc gia ở hầu hết các nước
Châu Á và trên thế giới vì lợi ích thiết thực của nó |
| |
|
CHƯƠNG TRÌNH SÀNG
LỌC SƠ SINH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY |
| |
|
Do điều kiện kinh tế và xã hội nên chương trình sàng lọc
sơ sinh ở nước ta phát triển chậm hơn các nước tiên tiến
trên thế giới. Đến thời điểm hiện nay, ở Việt Nam ta đã thực
hiện được xét nghiệm sàng lọc 3 bệnh lý có tỷ lệ cao ở các
Châu Á: |
| 1. Thiếu men G6PD |
| 2. Suy giáp bẩm sinh |
| 3. Tăng sinh tuyến thượng thận bẩm sinh. |
| |
| Thiếu men G6PD: |
|
Là một bệnh mà cơ thể bé sơ sinh không
tổng hợp được men G6PD như những trẻ bình thường khác. Men
G6PD nằm trong tế bào hồng cầu. Khi thiếu men, tế bào không
biến đổi các sản phẩm có hại thành sản phẩm không hại, do đó
các sản phẩm có hại sẽ tích tụ trong hồng cầu làm cho hồng cầu dễ
vỡ. Việc phát hiện bệnh sớm và tham vấn tránh sử dụng thuốc,
theo dõi vàng da sơ sinh giúp trẻ thiếu men G6PD không bị
tán huyết cấp đưa đến thiếu máu, vàng da. |
| |
| Suy giáp bẩm sinh: |
|
là bệnh lý tuyến giáp của trẻ không tự sản xuất hoặc sản
xuất hormone tuyến giáp ít hơn bình thường. Hormone giáp là
chất cần thiết cho não bộ và cơ thể phát triển từ lúc mới
sinh cho đến lúc trưởng thành. nếu Hormone giáp bị thiếu,
não và cơ thể không phát triển đưa đến trẻ ngu đần và lùn
không lớn lên được. Việc phát hiện bệnh sớm và điều trị bổ
sung lượng hormone giáp trong vòng 2 tuần đầu sau sanh sẽ
giúp trẻ phát triển bình thường. |
| |
| Tăng sinh tuyến thượng thận bẩm sinh: |
|
là một bệnh lý rối loạn tổng hợp nội tiết
tố tuyến thượng thận ở trẻ sơ sinh đưa đến biểu hiện các thể
bệnh khác nhau: mất muối gây tử vong và mơ hồ về giới tính ở
bé gái. Việc phát hiện bệnh sớm giúp điều trị bé kịp thời
tránh tử vong, giảm thiểu tình trạng nam hóa cơ quan sinh
dục ngoài gây nhầm lẫn giới tính ở trẻ gái. Trẻ gái được
điều trị sớm sẽ ít bị ảnh hưởng tâm lý và giảm khả năng phải
tạo hình cơ quan sinh dục ngoài khi lớn lên. |
| |
|
TRẺ KHÔNG ĐƯỢC XÉT
NGHIỆM SÀNG LỌC SƠ SINH CÓ THỂ ĐỂ LẠI HẬU QUẢ: |
| |
|
 |
| |
| Hình 1: Tăng sản tuyến thượng thận
bẩm sinh, cân nặng lúc sanh 2,7kg - 2 tháng cân nặng 2,2kg |
|
Hinh 2&3: Trẻ suy
giáp bẩm sinh nếu không sàng lọc phát hiện điều trị sớm sẽ
dẫn đến đần độn, châm phát triển thể chất và tâm thần. |
| |
| |
| |